Холандија префрли 86 тони злато

Холандската централна банка префрли 86 тони злато од Соединетите Американски Држави и Канада во Лондон, наведувајќи ги зголемената геополитичка неизвесност и потребата од подобар пристап до резервите во случај на криза.

Централната банка на Холандија, De Nederlandsche Bank (DNB), ја спровела операцијата во периодот од март до август 2026 година. Холандија не ги продала ниту ги намалила своите вкупни златни резерви, туку само ја променила локацијата на која се чува дел од нив.

Според DNB, златото што се чува во Банката на Англија може побрзо да се тргува отколку резервите сместени во Њујорк и Отава. Поради тоа, Лондон претставува стратешки важна локација доколку банката треба да го стави златото во функција за краток временски период.

„Со овој чекор овозможивме златните резерви да бидат полесно и побрзо достапни “, изјави претседателот на DNB, Олаф Слајпен, додавајќи дека целта е зајакнување на отпорноста и подготвеноста на земјата.

Како се распределени резервите?

Холандија поседува 612,4 тони злато, чија вредност на крајот од 2025 година изнесувала приближно 72,2 милијарди евра.

Пред префрлањето, 31,3% од резервите се чувале во Њујорк, 19,7% во Отава, 18,1% во Лондон и 30,8% во Холандија.

По завршувањето на операцијата, резервите се распределени на следниов начин:

Лондон: 32,1%

Холандија: 30,8%

Њујорк: 18,5%

Отава: 18,5%

Со тоа, Лондон стана најголемата странска локација за чување на холандските златни резерви. Сепак, значителни количини и понатаму остануваат во Соединетите Американски Држави и Канада, што покажува дека станува збор за стратешко прераспределување, а не за целосно повлекување од Северна Америка.

Како била спроведена операцијата?

Сите 86 тони злато не биле физички пренесени од Северна Америка во Велика Британија.

Приближно 59 тони биле продадени во Њујорк, а истовремено била купена еднаква количина во Лондон. Повеќе од 27 тони физичко злато биле пренесени од САД и Канада во безбедносниот трезор на DNB во Зејст, Холандија. Слична количина потоа била префрлена од Зејст во Лондон.

Со комбинирање на тргувањето и физичкиот транспорт, DNB ги намалила логистичките ризици и трошоците поврзани со преместувањето толку големо количество злато. На овој начин била избегната и потребата од претопување и повторно излевање на плочки што не ги исполнувале стандардите за тргување на лондонскиот пазар.

Зошто токму Лондон?

Лондон е еден од најголемите и најликвидни пазари за злато во светот. Златото што се чува во Банката на Англија вообичаено ги исполнува меѓународно признаените стандарди, што овозможува тоа релативно брзо да биде продадено, разменето или употребено во финансиски трансакции.

За централните банки, ваквата достапност може да биде од суштинско значење во периоди на финансиска нестабилност или нарушувања во меѓународниот монетарен систем.

Златото останува важен резервен имот бидејќи не го издава ниту една држава и неговата вредност не зависи директно од финансиската стабилност на одредена институција. Поради тоа, може да обезбеди сигурност и флексибилност во услови кога традиционалните финансиски средства се изложени на зголемени ризици.

Стратешки сигнал

Холандската централна банка ја претстави операцијата првенствено како практичен чекор за подобрување на употребливоста на резервите, а не како израз на недоверба кон Соединетите Американски Држави или Канада.

Сепак, повикувањето на „зголемените геополитички тензии“ ѝ дава пошироко значење на одлуката. Таа покажува дека централните банки не разгледуваат само колку злато поседуваат, туку и каде тоа се чува и колку брзо може да им биде ставено на располагање.

Префрлањето уште еднаш ја потврдува стратешката важност на златото. Иако централните банки очекуваат дека можеби никогаш нема да мора да ги употребат своите резерви, тие продолжуваат да го третираат физичкото злато како форма на финансиска заштита од исклучителни економски и геополитички настани.

Извори: CNN, BBC News и The Guardian.